Ustalenie i zaprzeczenie ojcostwa Rzeszów - adwokat

Jagienka Jaracz-Wilk

Jagienka Jaracz-Wilk

Adwokat w Kancelarii Prawa Rodzinnego TMH Rzeszów
Dbam o interesy moich Klientów na sali sądowej i poza nią. Powierzając mi Twoją sprawę możesz być pewny, że znalazła się ona we właściwych rękach.

Adwokat Jagienka Jaracz-Wilk i adwokat Karolina Piekielniak prowadzą sprawy o ustalenie ojcostwa oraz zaprzeczenie ojcostwa przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie i innymi sądami na Podkarpaciu. Reprezentują matki, domniemanych ojców i pełnoletnie dzieci w postępowaniach filiacyjnych. Pomagają w organizacji badań DNA, przygotowują pozwy i prowadzą sprawy do prawomocnego zakończenia. Obsługują klientów z Rzeszowa, Krosna, Tarnowa, Przemyśla i całego Podkarpacia.

Domniemanie ojcostwa – art. 62 k.r.o.

W polskim prawie rodzinnym obowiązuje domniemanie, że ojcem dziecka urodzonego w czasie trwania małżeństwa jest mąż matki (art. 62 § 1 k.r.o.). Domniemanie to obejmuje również dziecko urodzone przed upływem 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa.

Jeśli domniemanie nie zachodzi (np. dziecko urodzone poza małżeństwem), ojcostwo można ustalić na dwa sposoby:

  • uznanie ojcostwa – dobrowolne oświadczenie ojca złożone przed kierownikiem USC lub sądem (art. 72–83 k.r.o.)
  • sądowe ustalenie ojcostwa – powództwo do sądu, gdy uznanie nie nastąpiło (art. 84 k.r.o.)

Jeśli domniemanie zachodzi, ale mąż matki nie jest biologicznym ojcem – konieczne jest zaprzeczenie ojcostwa (art. 62–70 k.r.o.).

Sądowe ustalenie ojcostwa – art. 84 k.r.o.

Sądowe ustalenie ojcostwa następuje, gdy ojcostwo nie wynika z domniemania ani z uznania. Powództwo wytacza się przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie (Wydział Rodzinny, ul. Kustronia 4) lub innym sądem właściwym według miejsca zamieszkania dziecka.

Kto może wytoczyć powództwo?

Matka dziecka, domniemany ojciec, dziecko (także pełnoletnie) oraz prokurator (art. 84 § 1 i art. 86 k.r.o.). Powództwo matki i domniemanego ojca nie jest ograniczone terminem, o ile dziecko żyje.

Dowód z badań DNA

W sprawach o ustalenie ojcostwa kluczowe znaczenie mają badania genetyczne (DNA). W Rzeszowie badania można przeprowadzić w wyspecjalizowanych laboratoriach. Sąd może zlecić badanie z urzędu lub na wniosek strony. Wynik badania DNA dający 99,99% pewności jest traktowany jako dowód rozstrzygający.

Skutki ustalenia ojcostwa

Prawomocne orzeczenie ustalające ojcostwo ma istotne skutki prawne:

  • obowiązek alimentacyjny – ojciec jest zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka; sąd może orzec o alimentach w wyroku ustalającym ojcostwo
  • władza rodzicielska – sąd orzeka o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej przez ojca (może ją przyznać, ograniczyć lub zawiesić)
  • nazwisko dziecka – sąd nadaje dziecku nazwisko; dziecko może nosić nazwisko ojca, matki lub podwójne
  • dziedziczenie – dziecko nabywa prawo do dziedziczenia ustawowego po ojcu i jego krewnych
  • kontakty – ojciec nabywa prawo do kontaktów z dzieckiem (niezależne od władzy rodzicielskiej)

Sąd w wyroku ustalającym ojcostwo obligatoryjnie orzeka o władzy rodzicielskiej i może orzec o alimentach na żądanie strony.

Zaprzeczenie ojcostwa – procedura i terminy

Zaprzeczenie ojcostwa służy obaleniu domniemania z art. 62 k.r.o. Celem jest wykazanie, że mąż matki nie jest biologicznym ojcem dziecka.

Kto może złożyć pozew o zaprzeczenie?

Mąż matki, matka dziecka, dziecko po osiągnięciu pełnoletności (w ciągu 1 roku od dowiedzenia się o okolicznościach) oraz prokurator (art. 69–70 k.r.o., art. 86 k.r.o.).

Terminy na wytoczenie powództwa – zarówna matka jak i domniemany ojciec dziecka mogą złożyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu roku od chwili kiedy dowiedzieli się, że dziecko nie pochodzi od domniemanego ojca (w każdym przypadku jednak nie później niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności). UWAGA: Proszę o weryfikację aktualnego brzmienia art. 63 k.r.o. Na obecnej stronie podane są terminy: 6 miesięcy dla matki i 1 rok dla męża matki /

Dowody

Podobnie jak w sprawach o ustalenie, kluczowe znaczenie mają badania DNA. Jeśli domniemany ojciec odmawia poddania się badaniom, sąd może wyciągnąć z tego negatywne konsekwencje procesowe (art. 233 § 2 k.p.c.).

Karolina Piekielniak

Karolina Piekielniak

Adwokat w Kancelarii Prawa Rodzinnego TMH Rzeszów

Przykładam dużą wagę do szczegółów. Wiem, że bardzo często o wygranej decydują niuanse, które staram się odnaleźć w aktach każdej sprawy.

Uznanie ojcostwa a sądowe ustalenie – różnice

Uznanie ojcostwa (art. 72–83 k.r.o.)

Dobrowolne oświadczenie mężczyzny, że jest ojcem dziecka, potwierdzone przez matkę. Składane przed kierownikiem USC, sądem lub (w wyjątkowych przypadkach) konsulem. Nie wymaga badań DNA. Możliwe również przed urodzeniem dziecka (prenatalnie). Szybkie i bezkosztowe.

Sądowe ustalenie ojcostwa (art. 84 k.r.o.):

Postępowanie przed sądem, gdy ojciec odmawia uznania lub matka nie potwierdza oświadczenia. Wymaga przeprowadzenia dowodów (badania DNA, świadkowie). Trwa kilka miesięcy. Powoduje konieczność poniesienia kosztów postepowania.

Nasza kancelaria doradza, która ścieżka jest optymalna w danej sytuacji. Jeśli istnieje szansa na dobrowolne uznanie, pomagamy w przygotowaniu oświadczenia. Jeśli nie – przygotowujemy pozew.

Jak przebiega sprawa o ustalenie ojcostwa?

1. Konsultacja z adwokatem

Omawiamy sytuację, analizujemy, czy zachodzi domniemanie ojcostwa i która ścieżka jest właściwa (uznanie, ustalenie sądowe, zaprzeczenie). Spotkanie w kancelarii w Rzeszowie lub zdalnie.

2. Przygotowanie pozwu

Sporządzamy pozew o ustalenie ojcostwa (lub zaprzeczenie ojcostwa) z uwzględnieniem wszystkich okoliczności. Kompletujemy dokumentację – akt urodzenia dziecka, dowody relacji, ewentualne prywatne wyniki badań DNA.

3. Złożenie pozwu w SR Rzeszów

Pozew składamy w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego w Rzeszowie (ul. Kustronia 4). Termin pierwszej rozprawy: 3–6 miesięcy od złożenia.

4. Badania DNA

Sąd zleca badania genetyczne w wyspecjalizowanym laboratorium. Pomagamy w organizacji badań w Rzeszowie. Koszt: 1 500–2 500 zł (ponosi strona przegrywająca).

5. Rozprawa i wyrok

Przesłuchanie stron i świadków, analiza wyników badań DNA. Sąd wydaje wyrok ustalający ojcostwo i orzeka o władzy rodzicielskiej (oraz ewentualnie o alimentach). Możliwa apelacja do Sądu Okręgowego w Rzeszowie.

Koszty sprawy o ustalenie i zaprzeczenie ojcostwa

Ustalenie ojcostwa

Opłata od pozwu: brak (zwolnienie z mocy ustawy). Opłata skarbowa od pełnomocnictwa: 17 zł. Badania DNA: 1 500–2 500 zł (w przypadku wygranej – pokrywa strona przegrywająca). Wynagrodzenie adwokata: ustalane indywidualnie.

Zaprzeczenie ojcostwa

Opłata od pozwu: 200 zł. Opłata skarbowa od pełnomocnictwa: 17 zł. Badania DNA: 1 500–2 500 zł. Wynagrodzenie adwokata: ustalane indywidualnie.

Czas postępowania w SR Rzeszów

Ustalenie ojcostwa: 6–12 miesięcy (z badaniami DNA). Zaprzeczenie ojcostwa: 4–8 miesięcy.

Kontakt

Kancelaria Prawa Rodzinnego TMH – ul. Hanasiewicza 10, 35-103 Rzeszów.

Spotkania stacjonarnie lub zdalnie. Obsługujemy klientów z Rzeszowa, Krosna, Przemyśla, Tarnowa, Mielca, Stalowej Woli i całego Podkarpacia.

Telefon: +48 17 200 03 20

Najczęściej zadawane pytania

Tak. Prywatne badania DNA można wykonać w laboratorium w Rzeszowie bez skierowania sądowego. Wynik prywatnych badań można dołączyć do pozwu jako dowód. Jednak sąd najczęściej zleca własne badania w toku postępowania, aby zagwarantować wiarygodność procedury pobrania materiału. Nasi adwokaci doradzą, czy prywatne badania są celowe w danej sytuacji.

Tak. Dziecko pełnoletnie może samodzielnie wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa bez ograniczenia terminem (art. 84 § 2 k.r.o.). W przypadku zaprzeczenia ojcostwa dziecko pełnoletnie również ma taką możliwość – w terminie określonym w art. 70 k.r.o.

Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, dowody potwierdzające relację matki z domniemanym ojcem (np. korespondencja, zdjęcia, zeznania świadków), ewentualne wyniki prywatnych badań DNA, dane kontaktowe świadków. Nasi adwokaci pomagają w skompletowaniu dokumentacji podczas konsultacji.