Zmiana nazwiska po rozwodzie w 2026 r. – nowe przepisy i dłuższe terminy

Rozwód dla wielu osób oznacza swego rodzaju koniec, przez co postrzegany jest jako stosunkowo smutne wydarzenie. I to prawda, rozwód to jest koniec związku małżeńskiego, ale jednocześnie jest to też początek nowego etapu w życiu (choć wydaje mi się, że wiele osób o tym zapomina). Bardzo często dla małżonków symbolicznym zwieńczeniem rozwodu i zakończeniem „swojego dotychczasowego życia” jest właśnie zmiana nazwiska. Jeśli zastanawiasz się nad zmianą nazwiska po rozwodzie to dobrze trafiłeś ponieważ w tym artykule przedstawimy najnowsze regulacje dotyczące zmiany nazwiska po rozwodzie.

Jak wyglądała zmiana nazwiska po rozwodzie? Wcześniejsze regulacje (art. 59 k.r.o.)

Do niedawna było tak, że na zmianę nazwiska po rozwodzie małżonek miał 3 miesiące od dnia od uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie rozwodu. Termin ten wynikał wprost z regulacji zawartej w art. 59 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej również jako „k.r.o.”). Małżonek, który chciał zmienić nazwisko po rozwodzie musiał złożyć stosowne oświadczenie albo przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego albo przez konsulem.

Warto w tym miejscu wyjaśnić, że po orzeczeniu przez dany Sąd Okręgowy rozwodu, Sąd ten wysyła informację o rozwodzie do Urzędu Stanu Cywilnego i do tej informacji załącza odpis prawomocnego wyroku w sprawie o rozwód.

Wydaje się, że nie jest to nic skomplikowanego, a okres 3 miesięcy jest wystarczający na przesłanie krótkiej informacji do Urzędu Stanu Cywilnego. Niestety, w praktyce wyglądało to tak, że Sądy, ze względu na obciążenie sprawami nie nadążały z wysyłką pism do Urzędu Stanu Cywilnego i ostatecznie czas ten był znacznie krótszy dla małżonków, a w ekstremalnych przypadkach małżonkowie byli realnie pozbawieni możliwości zmiany nazwiska.

Nowe przepisy 2025: Masz aż rok na powrót do poprzedniego nazwiska

Aktualne brzemiennie art. 59 k.r.o. jest następujące: „W ciągu roku od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.”

Obecnie zatem małżonek, który chce wrócić do swojego poprzedniego nazwiska ma aż 12 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie, aby złożyć stosowne oświadczenie o zmianie. Poza terminem, który przysparzał największych problemów w praktyce, nie zmieniło się nic więcej, a więc w dalszym ciągu oświadczenie może zostać złożone przez kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego bądź przed konsulem.

Właśnie fakt, że Sądy wielokrotnie nie były w stanie doręczyć do Urzędu Stanu Cywilnego prawomocnego odpisu wyroku rozwodowego spowodował, że znowelizowano sporny art. 59 k.r.o. i wydłużono termin do złożenia oświadczenia o powrocie małżonka do swojego poprzedniego nazwiska. Dodatkowymi argumentami przemawiającymi za wydłużeniem tego terminu było zapewnienie komfortu psychicznego rozwiedzionego małżonka, który obecnie swoją decyzję będzie mógł swobodnie przemyśleć, a nie kierować się wciąż żywymi emocjami związanymi z rozwodem.

Nowelizacja weszła w życie w dniu 8 października 2025 r. Trzeba też zaznaczyć, że dłuższy termin na zmianę nazwiska nie obejmuje jedynie małżonków, którzy wzięli rozwód w tym dniu lub później. Zgodnie bowiem z Ustawą o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 24 czerwca 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 897), jeśli termin 3 miesięcy do złożenia przez małżonka oświadczenia o powrocie do dotychczasowego nazwiska, nie upłynął przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, przedłużył się on małżonkowi aż do roku. Oznacza to, że być może masz jeszcze czas na zmianę swojego nazwiska w bardzo uproszczonym trybie.

Koszt zmiany nazwiska po rozwodzie – ile zapłacisz w USC i u konsula?

Koszty związane ze zmianą nazwiska uzależnione są od miejsca, w którym jest składane oświadczenie o zmianie nazwiska i przedstawiają się one następująco:

1. w przypadku zmiany nazwiska przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego jest to wydatek rzędu 11,00 zł;
2. w przypadku zmiany nazwiska przed konsulem jest to wydatek w wysokości 50,00 euro.

Czy powrót do panieńskiego nazwiska po rozwodzie jest obowiązkowy?

Zmiana nazwiska na to, które małżonek nosił przed rozwodem nie jest obowiązkowa, a dobrowolna. W przeciwnym wypadku w k.r.o. zamiast słowa „może” ustawodawca użyłby sformułowania „musi”. Czasem osoba jest związana z nowym nazwiskiem, używała go przez kilka, a czasem i kilkadziesiąt lat i nie czuje potrzeby powrotu do swojego poprzedniego nazwiska. Wielokrotnie też kobiety (nie oszukujmy się, najczęściej jednak to kobieta zmienia swoje nazwisko na nazwisko męża, a odwrotne przypadki są rzadkością), które mają małe dzieci nie chcą wracać do swojego poprzedniego nazwiska właśnie ze względu na dzieci i na chęć uniknięcia niestosownych komentarzy ze strony otoczenia, czy tłumaczenia się przed organami w Polsce, jak również podczas podróży za granicę.

Co więcej, nikt nie ma prawa żądać od małżonka, aby po rozwodzie wrócił do swojego poprzedniego nazwiska. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 6 sierpnia 2019 r. o sygn. akt V ACa 147/18, nazwisko stanowi dobro osobiste obojga małżonków i podlega ochronie prawnej (art. 23 i 24 KC.). Oznacza to, że zarówno mąż, jak i żona są tak samo uprawnieni do noszenia nazwiska, co do którego złożyli oświadczenie w dacie zawierania małżeństwa. Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał jednocześnie, że przepis art. 59 k.r.o. w żadnym wypadku nie stanowi podstawy do nakazania zmiany nazwiska rozwiedzionemu małżonkowi.

Zmiana nazwiska w trybie administracyjnym

Małżonkowie, którym przepadł termin na zmianę nazwiska po rozwodzie, mogą uczynić to w dalszym ciągu, ale wówczas już w trybie administracyjnym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 października 2008 roku o zmianie imienia i nazwiska.

Zmiana nazwiska w tym trybie jest dopuszczalna jedynie przy zaistnieniu ściśle określonych przesłanek, a mianowicie, gdy:

1. nazwisko jest ośmieszające albo nielicujące z godnością człowieka;
2. zmiana następuje na nazwisko faktycznie używane;
3. nazwisko zostało bezprawnie zmienione;
4. zmiana dotyczy zmiany nazwiska, które noszone jest zgodnie z przepisami państwa, którego obywatelstwo również się ma.

Powrót do swojego dotychczasowego nazwiska w tym trybie będzie zatem bardziej skomplikowany, niż w trybie przewidzianym przez k.r.o. Trzeba zaznaczyć, że zgodnie z ustawą o zmianie imienia i nazwiska nie zostanie ono zmienione przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej. Natomiast w przypadku powrotu do poprzedniego nazwiska nie będzie to warunek nie do spełnienia, ponieważ sama ustawa wskazuje na pewien wyjątek w tej kwestii, a mianowicie zmiana nazwiska będzie możliwa, gdy osoba ubiegająca się o zmianę nazwiska posiada członków rodziny o tym nazwisku.

O ile w przypadku zmiany nazwiska w trybie k.r.o. zmiana ta następuje zasadniczo od razu, tak w trybie administracyjnym termin na rozpoznanie wniosku o zmianę nazwiska wynosi zasadniczo miesiąc.

Sam wniosek o zmianę nazwiska powinien zawierać:

1. dane wnioskodawcy, a mianowicie: jego imię (imiona) i nazwisko oraz nazwisko rodowe jak również jego numer PESEL;
2. nazwisko, na jakie ma nastąpić zmiana;
3. adres do korespondencji;
4. uzasadnienie żądania zmiany;
5. oświadczenie wnioskodawcy, że w tej samej sprawie nie złożył wcześniej wniosku do innego kierownika urzędu stanu cywilnego oraz, że nie została wydana decyzja odmowna w przedmiocie zmiany nazwiska.

Wniosek o zmianę nazwiska składa się do dowolnego Urzędu Stanu Cywilnego, np. tego w którym został sporządzony akt urodzenia lub akt małżeństwa. Opłata za wydanie decyzji o zmianie imienia lub nazwiska: 37 zł.

Pomoc prawna przy rozwodzie – Kancelaria Adwokacka Rzeszów

Decyzja o zmianie nazwiska po rozwodzie powinna zostać w każdym wypadku dobrze przemyślana przez małżonka. Zawsze po rozwodzie adwokaci z naszej Kancelarii informują Klientów o takiej możliwości i przedstawiają wady i zalety każdej z opcji, niemniej ostatecznie jest to zawsze indywidualna decyzja każdego Klienta.

Jeżeli czytasz ten tekst, najpewniej potrzebujesz naszej pomocy. Zapraszamy zatem na spotkanie w naszej Kancelarii Adwokackiej w Rzeszowie, gdzie wspólnie omówimy sytuację i znajdziemy najlepsze rozwiązanie dla Ciebie. Doświadczony adwokat rozwodowy zabezpieczy w odpowiedni sposób Twoje interesy i będzie bronił Twoich praw.

Obszar naszej działalności to nie tylko Rzeszów. Prowadzimy sprawy również w innych miastach, w szczególności takich jak Krosno, Tarnów czy Przemyśl. Aby ułatwić kontakt, spotkanie może odbyć się także zdalnie, z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość. się także zdalnie, z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość.