W dzisiejszych realiach finansowa stabilność rodziny często wymaga trudnych decyzji, takich jak emigracja zarobkowa jednego z małżonków. Niestety, to, co miało budować wspólną przyszłość, nierzadko staje się przyczyną jej końca. Życie na odległość, brak emocjonalnego wsparcia i postępujący rozpad więzi to scenariusze, które w 2026 roku coraz częściej prowadzą na salę sądową.
Spis treści
Decyzja o zakończeniu małżeństwa, gdy obie strony lub jedna z nich przebywa poza Polską, budzi szereg pytań natury prawnej i logistycznej. Czy polski sąd może orzec rozwód, jeśli mieszkacie w różnych krajach? Jak w dobie nowych przepisów z 2026 roku wyglądają rozprawy online i czy rzeszowski sąd chętnie korzysta z trybu zdalnego?
W poniższym artykule przeanalizujemy kluczowe aspekty rozwodu „na odległość”, w tym:
-
Jurysdykcję polskich sądów dla obywateli przebywających na emigracji.
-
Aktualne zasady przeprowadzania rozpraw zdalnych (dlaczego w 2026 roku stały się one trudniejsze?).
-
Sposoby na uniknięcie wielomiesięcznych opóźnień w doręczeniach zagranicznych.
-
Kwestie alimentów i opieki naprzemiennej, gdy rodzic pracuje w systemie rotacyjnym.
-
Zasady podziału majątku, w tym nieruchomości wybudowanych w kraju za środki zarobione w euro czy funtach.
Jeśli stoisz przed wyzwaniem, jakim jest rozwód w Rzeszowie, a Twoje życie toczy się między Polską a zagranicą, ten poradnik pomoże Ci zrozumieć Twoją sytuację prawną i uniknąć kosztownych błędów proceduralnych.
Czy polski sąd może orzec rozwód, jeśli oboje małżonkowie mieszkają za granicą?
Polski sąd może orzec rozwód małżonków, którzy mieszkają za granicą zawsze wtedy, gdy posiadają oni polskie obywatelstwo, przy czym nie jest istotne to czy obok polskiego obywatelstwa posiadają również obywatelstwo innego kraju.
Rozwód online 2026: Czy przesłuchanie w rzeszowskim sądzie może odbyć się zdalnie?
Mimo, iż do niedawna sprawy rozwodowe odbywały się w trybie zdalnym, co niewątpliwie usprawniało ich rozpoznawanie, na skutek nowelizacji przepisów kodeksu postępowania cywilnego, na chwilę obecną przesłuchanie stron i przeprowadzenie rozprawy w sprawie o rozwód w trybie zdalnym w rzeszowskim sądzie nie jest co prawda niemożliwe ale stało się bardzo mało prawdopodobne.
Zgodnie z art. 154 § 1 kodeksu postępowania cywilnego „Podczas posiedzenia odbywającego się przy drzwiach zamkniętych mogą być obecni na sali: strony, interwenienci uboczni, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy, prokurator oraz osoby zaufania po dwie z każdej strony. Przepisów o posiedzeniu zdalnym nie stosuje się, chyba że wszyscy uczestnicy czynności przebywają w budynkach sądowych.” z kolei zgodnie z art. 427 kodeksu postępowania cywilnego, który odnosi się do postępowań małżeńskich, „Posiedzenia odbywają się przy drzwiach zamkniętych, chyba że obie strony żądają publicznego rozpoznania sprawy, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności. Odbycie posiedzenia przy drzwiach zamkniętych nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu dowodu na odległość w ramach posiedzenia zdalnego, jeżeli w istotny sposób przyspieszy to rozpoznanie sprawy lub przyczyni się znacznie do zaoszczędzenia kosztów.
Przeprowadzenie rozwodu w formie rozprawy zdalnej jest zatem możliwe jeśli obie strony zażądają publicznego rozpoznania sprawy i uzyskają na to zgodę sądu albo wniosą o przeprowadzenie dowodu ze swoich zeznań w formie zdalnej uzasadniając tą prośbę przyśpieszeniem rozpoznania sprawy oraz ograniczeniem kosztów. Niemniej, nasza dotychczasowa praktyka pokazuje, iż obecnie sędziowie znacznie rzadziej wyrażają zgodę na rozpoznanie spraw rozwodowych w formie zdalnej.
Procedura doręczeń zagranicznych – jak uniknąć wielomiesięcznych opóźnień?
Jeśli jedna ze stron postępowania mieszka za granicą i nie ustanowiła swojego pełnomocnika w kraju doręczenie kierowanych do niej pism odbywa się w trybie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1784 z dnia 25 listopada 2020 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych poprzez tzw. jednostki przekazujące i przyjmujące, drogą konsularną lub dyplomatyczną, przez przedstawicieli dyplomatycznych lub konsularnych, drogą pocztową – listem poleconym ze potwierdzeniem odbioru lub inną równoważną przesyłką oraz bezpośrednio przez pracowników ministerialnych, urzędników lub inne odpowiednie osoby państwa przyjmującego. Ponieważ doręczenie pism procesowych w postępowaniu cywilnym jest procesem bardzo sformalizowanym często jest powodem dużych opóźnień w sprawie. Aby ich uniknąć warto precyzyjnie wskazać adres drugiej strony wraz z kodem pocztowym, i jeśli to możliwe numerem, telefonu. Jeszcze lepszym sposobem na uniknięcie opóźnień w doręczaniu pism procesowych jest sytuacja, gdy przeciwnik procesowy posiada pełnomocnika w kraju, ponieważ wtedy to do niego trafia korespondencja. Niestety na to nie mamy wpływu i nie możemy zmusić współmałżonka do ustanowienia takiego pełnomocnika. Opóźnień w doręczeniach można uniknąć również korzystając z możliwości doręczeń elektronicznych.
Rozwód z orzekaniem o winie przy pracy za granicą – jak zgromadzić dowody?
W sytuacji, w której jeden z małżonków mieszka i pracuje poza granicami kraju bardzo często dłuższa nieobecność małżonka, brak wsparcia emocjonalnego lub poczucie porzucenia staje się przyczyną rozpadu małżeństwa. Chociaż zebranie dowodów rozpadu małżeństwa oraz winy małżonka na odległość jest z pewnością trudniejsze to należy pamiętać, że kluczowe jest udowodnienie, że więzi małżonków uległy zerwaniu i z czyjej winy ten rozpad nastąpił.
Można stwierdzić, że w sytuacji, gdy jeden z małżonków zamieszkuje z dala od drugiego ich porozumiewanie się w większej części odbywa się za pomocą telefonów, wiadomości SMS czy korespondencji prowadzonej za pośrednictwem dostępnych komunikatorów. Właśnie takie rozmowy, prowadzone w wiadomościach SMS czy za pośrednictwem np. aplikacji Messenger, mogą stanowić świetne źródło dowodowe, które może zostać wykorzystane przed Sądem. Przydatne będą w szczególności wiadomości obrazujące podejście drugiego z małżonków do rodziny, brak zainteresowania dziećmi, przemoc psychiczną i finansową, lekceważenie lub przyznanie się do zdrady. Dowodem tego, że z winy małżonka ustały wszelkie więzi tj. więź emocjonalna, fizyczna i gospodarcza, mogą być także zrzuty ekranu z profili prowadzonych w portalach społecznościowych, które obrazują np. fakt, że przebywający za granicą mąż prowadzi poza krajem drugie życie.
Dowodem w sprawie o rozwód często są także zeznania świadków np. współpracowników współmałżonka, którzy mogą potwierdzić sposób życia męża lub żony, wejście w nowy związek, brak zainteresowania rodziną pozostawioną w kraju czy brak chęci powrotu. Również rodzina czy sąsiedzi z Polski mogą potwierdzić, że współmałżonek nie bywa w kraju i nie interesuje się losami rodziny.
W sytuacji, w której zgromadzenie dowodów rozpadu małżeństwa jest trudne, zwłaszcza gdy w grę wchodzi rozwód z orzeczeniem o winie, pomocą może okazać się skorzystanie z usług prywatnego detektywa, który ustali istotne kwestie, a w szczególności to, czy praca poza granicami kraju faktycznie jest konieczna.
Alimenty na dziecko i opieka naprzemienna w 2026 roku przy emigracji zarobkowej
Opieka naprzemienna to sposób sprawowania opieki nad dziećmi, który polega na naprzemiennym przebywaniu dziecka u każdego z rodziców np. tydzień u matki i tydzień u ojca. Przesłankami do orzeczenia przez sąd o opiece naprzemiennej jest zaangażowanie obojga rodziców w wychowanie dziecka, bliska odległość miejsc zamieszkania rodziców, dobre lub chociaż poprawne stosunki między rodzicami, podobne warunki mieszkaniowe i pobytowe u obojga rodziców, a także pozytywne nastawienie dziecka do takiego modelu opieki. Przeszkodą do orzeczenia opieki naprzemiennej jest duża odległość miejsca zamieszkania rodziców więc wydanie takiego rozstrzygnięcia nie będzie możliwe w sytuacji, w której jeden z rodziców stale pracuje i mieszka poza krajem. Nie oznacza, to że opieka naprzemienna będzie niemożliwa zawsze kiedy jeden z rodziców nie pracuje w Polsce zdarzają się przecież takie sytuacje, gdy np. ojciec dziecka pracuje za granicą w systemie dwa na dwa tj. dwa tygodnie jest poza krajem w pracy i następnie przez dwa tygodnie ma wolne i przebywa w Polsce. W takiej sytuacji uregulowanie opieki nad dziećmi w modelu opieki naprzemiennej będzie możliwe, oczywiście o ile zachowane będą pozostałe przesłanki takiego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się zaś do alimentów to trzeba zaznaczyć, że nieobecność rodzica w kraju w żadnym wypadku nie zwalnia go z obowiązku łożenia na dziecko a wyjazd za granicę nie może być traktowany jako sposób na ucieczkę od obowiązku utrzymania potomstwa. Fakt, że rodzic pracuje za granicą i w związku z tym, co do zasady, osiąga wyższe wynagrodzenie niż w Polsce, może mieć wpływ na wysokość zasądzonego przez sąd świadczenia alimentacyjnego. Co ważne, od rodzica mieszkającego poza granicami kraju nie tylko można zasądzić alimenty ale można je także skutecznie egzekwować zarówno w przypadku zamieszkiwania przez zobowiązanego na terytorium Unii Europejskiej jak i poza nim. W przypadku egzekucji alimentów od rodzica mieszkającego na terytorium Unii Europejskiej zastosowanie będzie miało Rozporządzenie Rady WE nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz. Urz. UE z 2009 r. L7/1), zgodnie z którym orzeczenie w zakresie alimentów wydane i wykonalne na terenie jednego państwa członkowskiego UE podlega wykonaniu również w innym państwie członkowskim. Jeśli natomiast mamy do czynienia z rodzicem, który zamieszkuje w kraju, który nie należy do Unii Europejskiej egzekucja alimentów odbywać się będzie na podstawie umowy międzynarodowej zawartej przez to państwo z Polską lub wielostronnej umowy międzynarodowej takiej jak np. Konwencja Haska z dnia 23 listopada 2007 r. o międzynarodowym dochodzeniu alimentów na rzecz dzieci i innych członków rodziny.
Jeśli chodzi o kwestię alimentów przy opiece naprzemiennej to należy pamiętać, że chociaż opieka naprzemienna nie znosi obowiązku alimentacyjnego to przy takim uregulowaniu sądy często odstępują od orzekania o alimentach uznając, że w takim modelu każdy z rodziców będzie po równi ponosił koszty związane z utrzymaniem dziecka.
Podział majątku w Polsce: Co z domem wybudowanym w kraju za pieniądze z zagranicy?
Zgodnie z zasadą, jeśli małżonkowie nie zawarli małżeńskiej umowy majątkowej to po zawarciu małżeństwa powstaje między nimi wspólność majątkowa, która krótko mówiąc oznacza, że wszystko co zostanie zarobione i nabyte w trakcie małżeństwa podlega podziałowi w stosunku pół na pół. To z kolei oznacza, że dom wybudowany w trakcie małżeństwa, którego budowę sfinansowano ze środków zarobionych po ślubie również podlega równemu podziałowi i bez znaczenia jest to czy pieniądze, które przeznaczono na pokrycie kosztów budowy zostały zarobione w Polsce czy poza granicami kraju. Niemniej, gdy mowa o podziale wybudowanego w kraju domu trzeba pamiętać, że od tej ogólnej reguły istnieje pewien wyjątek a mianowicie chodzi o sytuację, w której wspólny dom został wybudowany na działce należącej jeszcze przed ślubem do jednego z małżonków lub takiej którą wyłącznie jeden z nich otrzymał w darowiźnie. W takiej sytuacji dom staje się częścią składową działki i będzie należał wyłącznie do tego z małżonków, który jest jej właścicielem a rozliczeniu będą podlegały tylko nakłady poczynione na jego budowę.
Podsumowanie: Twoja strategia na sprawny rozwód w Rzeszowie
Na kwestię sprawności postępowania w sprawie o rozwód wpływa wiele kwestii niemniej, by możliwie jak najbardziej usprawnić i przyśpieszyć wydanie rozstrzygnięcia warto mieć po swojej stronie doświadczonego pełnomocnika, który reprezentował już wielu klientów w sprawie o rozwód w Rzeszowie. Jeśli potrzebują Państwo pomocy w sprawie rozwodowej, w której współmałżonek przebywa za granicą zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Nasz wyspecjalizowany zespół z chęcią pomoże usprawnić całe postępowanie i doprowadzić do sprawnego wydania orzeczenia.