Ostatnio w mediach coraz głośniej mówi się o tym, że już wkrótce możliwy będzie szybki rozwód przed kierownikiem USC (Urzędu Stanu Cywilnego). Do naszej Kancelarii w Rzeszowie często trafiają Klienci, którzy pytają wprost: czy warto składać pozew do sądu już teraz, czy może lepiej wstrzymać się, aż wejdą w życie uproszczone procedury? W niniejszym artykule omawiamy główne założenia nowelizacji Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (k.r.o.) i wyjaśniamy, jak dokładnie wygląda procedura takiego pozasądowego rozstania.
Spis treści
Rozwód w sądzie – jak to wygląda obecnie?
Obecnie rozwód można uzyskać jedynie w ramach postępowania przed właściwym miejscowo Sądem Okręgowym. Nie ma znaczenia, czy małżonkowie decydują się na rozwód z orzeczeniem o winie, czy wybierają szybki rozwód bez orzekania o winie (często potocznie nazywany rozwodem „za porozumieniem stron”). Choć ten drugi termin bywa naciągany, to faktycznie istnieją małżeństwa, które potrafią zgodnie uregulować kwestie rozstania, opieki nad dziećmi i podziału majątku.
Koszty rozwodu w sądzie:
-
Każdy pozew o rozwód podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 600,00 zł.
-
W przypadku rozwodu bez orzekania o winie Sąd zwraca po postępowaniu Powodowi (inicjatorowi) 50% opłaty, tj. 300,00 zł.
Rozwód bez orzekania o winie – przy braku małoletnich dzieci lub zgodnym ustaleniu opieki nad nimi – trwa zwykle około 3-4 miesięcy w Rzeszowie. Rzadko zdarza się, aby od złożenia pozwu do wyroku mijało znacznie więcej czasu.
Od lat postuluje się odciążenie sądów. Stąd powracający pomysł rozwodów udzielanych przez Kierowników USC. Skoro małżonkowie przed nimi zawierają związek, to dlaczego – spełniając określone warunki – nie mogliby tam się rozwieść? Takie rozwiązania z powodzeniem funkcjonują m.in. w Hiszpanii, Francji czy Estonii.
Rozwód u Kierownika USC – jakie warunki trzeba spełnić?
W marcu 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację k.r.o., wprowadzającą do polskiego prawa instytucję rozwodu pozasądowego. Nie ma ona zastąpić drogi sądowej, a jedynie stworzyć alternatywę dla ściśle określonej grupy małżeństw. Co ważne, spełnienie kryteriów nie odbiera prawa do skorzystania ze standardowej drogi przed Sądem Okręgowym.
Aby uzyskać rozwód przed Kierownikiem USC, należy spełnić łącznie następujące przesłanki:
-
Pełna zgoda obu stron co do chęci rozwiązania małżeństwa.
-
Małżeństwo musi trwać minimum rok.
-
Małżonkowie nie mogą mieć wspólnych małoletnich dzieci.
Dodatkowo, tak jak przy klasycznym rozwodzie, musi nastąpić trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Brak spełnienia choćby jednego z tych warunków oznacza, że konieczne będzie wniesienie pozwu do sądu. W takich sytuacjach pomoc doświadczonego adwokata rozwodowego jest nieoceniona.
Procedura krok po kroku: Jak wziąć rozwód pozasądowy?
Procedura rozpoczyna się od zgodnego złożenia wniosku przez oboje małżonków bezpośrednio przed Kierownikiem USC. Wymagane jest osobiste złożenie pisemnego zapewnienia o spełnianiu warunków (nie można w tym celu ustanowić pełnomocnika).
-
Przy złożeniu zapewnienia pobierana jest opłata w wysokości 300,00 zł.
-
Małżonkowie otrzymują pouczenie o skutkach rozwodu oraz informacje o wsparciu w kryzysie.
-
Następuje tzw. okres refleksji, trwający od 1 do 6 miesięcy. Zapewnienia są ważne tylko przez pół roku – jeśli w tym czasie sprawa nie zostanie sfinalizowana, proces trzeba zacząć od nowa.
Po upływie miesiąca (ale przed upływem sześciu) małżonkowie muszą ponownie, osobiście stawić się w urzędzie i złożyć drugie oświadczenie. Wtedy Kierownik USC sporządza protokół i dodaje wzmiankę o rozwodzie do aktu małżeństwa. Za to drugie oświadczenie również pobierana jest opłata w wysokości 300,00 zł.
Ile kosztuje rozwód przed Kierownikiem USC w porównaniu do sądu?
Pod względem całkowitych kosztów urzędowych, obie ścieżki są bardzo podobne:
-
Rozwód w sądzie: 600,00 zł (z czego 300,00 zł wraca przy braku orzekania o winie).
-
Rozwód w USC: 620,00 zł (dwa oświadczenia po 300,00 zł + 20,00 zł opłaty skarbowej za zaświadczenie).
Kiedy nowe przepisy rozwodowe wejdą w życie? Stan na 2026 rok
Na chwilę obecną nie wiadomo dokładnie, kiedy (i czy ostatecznie) przepisy dotyczące rozwodu pozasądowego zaczną obowiązywać, z uwagi na weto Prezydenta RP wobec postulowanych zmian. Sam projekt ustawy zakładał wejście w życie po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia.
Rozwód przed Sądem a rozwód w USC – najważniejsze różnice
Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice między tradycyjnym postępowaniem a nową procedurą:
| Cecha | Rozwód w Sądzie Okręgowym | Rozwód przed Kierownikiem USC |
| Koszty urzędowe | 600,00 zł (lub 300 zł przy zwrocie) | 620,00 zł |
| Czas trwania | Od 3 do 6 miesięcy (dłużej przy orzekaniu o winie) | Od 1 do 6 miesięcy |
| Obecność | Przynajmniej 1 rozprawa | 2 osobiste wizyty w urzędzie |
| Pełnomocnictwo | Możliwość reprezentacji przez adwokata | Brak możliwości ustanowienia pełnomocnika |
| Alimenty | Możliwość zasądzenia alimentów | Brak możliwości rozstrzygania o alimentach |
| Wina w rozkładzie pożycia | Możliwość orzekania o winie | Brak możliwości orzekania o winie |
Pomoc prawna przy rozwodzie – Kancelaria Adwokacka Rzeszów
Na pierwszy rzut oka rozwód przed Kierownikiem USC to świetna i szybka alternatywa. Biorąc jednak pod uwagę rygorystyczne warunki (brak dzieci, pełna zgoda) oraz fakt, że bez prawnika i tak trzeba samodzielnie stawić czoła procedurom, nie każda para z tego skorzysta. Ponadto, z uwagi na opóźnienia legislacyjne, czekanie na nowe prawo może niepotrzebnie przedłużać stres.
Jeśli planujesz rozstanie i zastanawiasz się, jakie rozwiązanie będzie najkorzystniejsze w Twojej sytuacji, nie czekaj na niepewne zmiany w prawie. Złożenie pozwu o rozwód bez orzekania o winie już teraz może okazać się szybszą drogą do uregulowania Twojej sytuacji życiowej.
Skontaktuj się z naszą Kancelarią Adwokacką w Rzeszowie – przeanalizujemy Twoją sprawę i pomożemy przejść przez proces rozwodowy sprawnie i z poszanowaniem Twoich interesów.